Erken Dönem Hadis Tarihine Giriş - 1

Muhammed Enes Topgül

Erken Dönem Hadis Tarihine Giriş

Muhammed Enes Topgül

Start Watching

Hadis ilminin temellerinin atıldığı asırlara yakından bakış

ONLINE COURSE

1,5 saat

LECTURES

1 session

STREAM

PRE-RECORDED

Hz. Peygamber’in söz ve fiilleri ilk nesiller tarafından nasıl öğrenildi ve sonraki kuşaklara nasıl aktarıldı? Bu rivayetler hangi süreçlerden geçerek temel hadis kaynaklarında yerini aldı?

Tokat Enstitüsü Türkçe Programı kapsamında Prof. Dr. Muhammed Enes Topgül tarafından verilecek Erken Dönem Hadis Tarihine Giriş dersinde, hadis ilminin hicrî ilk üç asırdaki gelişimi tarihî, ilmî, kültürel ve toplumsal bağlamıyla birlikte incelenecektir.

Ders boyunca sahâbenin hadis anlayışı, rivayetlerin yazıya geçirilmesi, isnâd sisteminin oluşumu, râvi tenkidi, erken dönem hadis ekolleri ve hadis literatürünün gelişimi üzerinde durulacaktır. Ayrıca hadis tarihinin fıkıh, tefsir, kelam ve tasavvuf gibi diğer İslami ilimlerle ilişkisi ele alınacaktır.

‍

1. Hafta

Giriş Bilgileri, Sahâbe ve Hadis

Tarihî, Tematik, Bölgesel Kayıtlar ve Temel Kavramlar
Sahâbenin Tanımı ve Konumu
Hadis Öğrenme ve Öğretme Süreçleri
Farklı Sünnet Algıları

Okumalar: Kuzudişli, Hadis Tarihi, s. 43-75; Erul, Sahabenin Sünnet Anlayışı, s. 150-190 (öneri: s. 191-336)

‍

2. Hafta

Yazı Tartışmaları

Yazı ve Mahiyeti
Farklı Görüşler ve Delilleri
Tedbirler

Okumalar: Erünsal, Kitap ve Kütüphane, s. 116-128, 216-246, 256-258, 266-279; Yücel, Hadîs Istılahlarının Doğuşu ve Gelişimi, s. 30-42

‍

3. Hafta

Erken Literatür

Kitap Nedir?
Sahifeler
Tedvîn ve Tasnif

Okumalar: Erünsal, Kitap ve Kütüphane, s. 128-138, 159-172, 185-193; Kuzudişli, Hadis Tarihi, s. 101-106; Özpınar, Hadis Edebiyatının Oluşumu, s. 215-222

‍

4. Hafta

İsnâd

İsnâdın Ortaya Çıkış Nedenleri
Sistemleşme Süreci
İsnâdın Dönemsel Gelişimi

Okumalar: Kuzudişli, Hadis Tarihi, s. 89-93; Topgül, İsnâdı Okumak, s. 31-151 (öneri)

‍

5. Hafta

Cerh-Ta‘dîl

Doğuşu ve Sistemleşme Süreci
Münekkitler
Literatür

Okumalar: Topgül, Rivayetten Râviye, s. 71-201

‍

6. Hafta

Ekoller ve Görüşleri-1: Ehl-i hadis

Dönemlendirme
Mesleki ve Bölgesel Ayrımlar
Ders Halkaları
Temel Görüşler

Okumalar: Özşenel, İlk Dönem Hadis-Rey Tartışmaları, s. 126-132; Çakan, Hadis Öğrenimi, s. 34-69; Çakan, Hadis Öğrenimi, s. 73-81; Hatîb el-Bağdâdî, el-Câmi‘, s. 338-343, 710-733, 848-852

‍

7. Hafta

Erken İlim Merkezleri ve Rihle

Okumalar: Kuzudişli, Hadis Tarihi, s. 108-112; Touati, Seyahat, s. 36-40 ve 74-94

‍

8. Hafta

Ekoller ve Görüşleri-2

Ehl-i rey
Mu‘tezile
Şîa

Okumalar: Yücel, Hadis Tarihi, s. 54-75; Özşenel, İlk Dönem Hadis-Rey Tartışmaları, s. 99-167; Hansu, “Mu‘tezile Mezhebinin Sünnet Anlayışı”, s. 146-163; Brown, “Şîa’da Hadis”, s. 11-39

‍

9. Hafta

Hadis Edebiyatı-1

Doğuşuna Etki Eden Âmiller
Muvatta, Câmi‘, Âsâr ve Musannefler

Okumalar: Özpınar, Hadis Edebiyatının Oluşumu, s. 95-130, 235-241; Erul, “Hicri II. Asırda Rivayet Üslubu (I)”, s. 27-61 (öneri); Motzki, “Hicri I. Asırdaki Hadislerin Kaynağı Olarak Abdurrezzâk es-San‘ânî’nin Musannef’i”, s. 263-303 (öneri)

‍

10. Hafta

Hadis Edebiyatı-2

Mihne Süreci
Müsned
Sahih, Sünen

Okumalar: Özpınar, Hadis Edebiyatının Oluşumu, s. 158-163 (mihne), 222-231 (sünen), 249-268 (müsned), 319-374 (Buhârî); Kuzudişli, Hadis Tarihi, s. 159-167

‍